“Lebedev muốn chứng minh với Putin rằng ông có thể kiểm soát một phần truyền thông phương Tây, với mục đích để phản ánh một hình ảnh tích cực hơn về nước Nga”.
Alexander Lebedev đã mua tờ London Evening Standard hồi
tháng Một năm nay. Ảnh: Daily Mail
Sau 10 năm, Skuratov hiện nay thể hiện giống như một người hâm mộ Alexander Lebedev. “Ông ấy đưa ra sự mô tả chính xác và khách quan về tình hình kinh tế và chính trị ở Nga hiện nay,” ông nói. “Tôi nghĩ tôi chia sẻ một số quan điểm với ông ấy, ví dụ Lebedev nói rằng các kết quả bầu cử mới đây là hoàn toàn bị làm cho sai lệch”. Nhưng liệu Skuratov có tin rằng Lebedev và các cộng sự có liên quan tới đoạn băng video đã khiến ông phải từ chức? “Tôi không thể khẳng định Lebedev là người dàn xếp đoạn video. Nhưng với sự tham gia của ông ta trong việc theo dõi tôi và gia đình thông qua Konus – sự thực này đã được chứng minh trong quá trình điều tra”.
Khi được hỏi có phải ông đóng vai trò nào đó trong việc hạ bệ Skuratov – và về chuyện mà vị công tố viên này và gia đình của ông ta bị “theo dõi”, ông chủ mới của tờ Evening Standard nói: “Tôi ước có thể ba hoa về chuyện hạ đo ván Skuratov bằng tay không. Tôi hy vọng tôi đã thực thi vai trò của một công dân/nhà báo có trách nhiệm nhất trong việc khám phá sự thật, bằng chứng, và phát hành những bài phỏng vấn cũng như các lời phát biểu trước công chúng”. Trong bất kỳ trường hợp nào, thì cựu điệp viên của KGB luôn trở nên mạnh hơn sau mỗi sự cố trôi qua một cách an toàn. Công việc kinh doanh của ông hiện nay bao gồm kinh doanh nhà ở, khách sạn hạng sang, hàng không – ông sở hữu khoảng 1/3 cổ phần của Aeroflot, hãng hàng không quốc gia đã được cổ phần hóa một phần của Nga – dệt may, du lịch, viễn thông và báo chí.
Theo một đồng nghiệp cũ, lượng tài sản mà ông đang sở hữu hiện nay có giá trị khoảng 2 tỷ USD. Ông nói rằng ông không gặp vấn đề gì về tính thanh khoản, tuy nhiên đầu năm nay, có những bài báo – mà ông đã phủ nhận – rằng ông đã không thể trả lương cho các nhà báo làm việc cho tờ Novaya Gazeta, một tờ báo mà ông sở hữu một phần, và Cục hàng không Đức đã rút giấy phép bay nội địa của ông, với lý do có “các vấn đề về kinh doanh”. Các vấn đề này hiện nay được xem là đã được dàn xếp ổn thỏa, và nhìn chung đế chế của ông đang ở trong tình trạng rất khả quan.
Trong những tuần qua có tin đồn cho rằng ông đã dừng kế hoạch cơ cấu lại một số tài sản mà ông sở hữu. Cụ thể, Ngân hàng NRB – người được đăng ký tại văn phòng Luân Đôn, hiện nay, là một người Luân Đôn tên là Alastair Tulloch, một cố vấn pháp luật làm việc cho ông – được hiểu là đang trong giai đoạn thịnh vượng, mặc dù đang trong giai đoạn suy thoái. Mặc dù ông dành phần lớn thời gian sống ở Moscow, ông còn sở hữu một lâu đài ở Hampton Court Palace, các căn hộ khác ở Italia và Pháp, và đi lại bằng máy bay riêng.
Ngày nay Lebedev vẫn ở cạnh Kudimov, một trong số những thành viên đầu tiên của bộ tứ từ Earls Terrace, Kensington, người đã giúp ông bắt đầu sự nghiệp kinh doanh, cho dù ông đã cắt đứt quan hệ với cả Kostin và Danilitskiy. Một người có quen biết với cả 4 thành viên này nói rằng tính khí thất thường của Lebedev khiến ông trở thành một người khó tính với ngay cả những người vẫn duy trì mối quan hệ làm ăn gần gũi với ông. Thực tế, trong các cuộc phỏng vấn về đại gia mới nhất của làng báo chí nước Anh, những từ như “thất thường”, “không thể đoán trước” và “không thể kiểm soát” được đưa ra với tần suất giống như “thông minh” và “tinh tế”.
"Alexander Yevgenyevich là một người thông minh và có tài”, một người được hỏi đã nói, “nhưng đôi khi ông cũng tỏ ra rất thiếu nhất quán trong hành động của mình”.
Lebedev được biết đến rộng rãi là người có quan hệ mật thiết với Mikhail Gorbachev, đồng sở hữu tờ Novaya Gazeta, và là người mà ông ca ngợi là “một trong những chính trị gia vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại”, nhưng Gorbachev dường như lại tỏ ra khá lạnh nhạt. Khi được hỏi liệu vị tổng thống cuối cùng của Liên Xô này có muốn bình luận gì về Lebedev hay không, thư ký truyền thông của Gorbachev trả lời rằng “lịch làm việc của cựu tổng thống đã kín”, và cho dù vị thư ký này từ chối khéo đối với lời đề nghị được phỏng vấn về Lebedev, nhưng ông dường như muốn nói thêm với các nhà báo rằng “nếu có chủ đề gì nghiêm túc hơn”. Khi được hỏi thêm, thư ký này nói: “Họ có những mối quan tâm chung, nhưng chưa tới mức Mikhail Sergeyevich sẽ đồng ý một cuộc phỏng vấn riêng về ông ta. Đó không phải là chủ đề mà ngài cựu tổng thống quan tâm” .
Vậy liệu Lebedev có duy trì mối quan hệ gần gũi với Putin, theo những người biết rõ về ông ấy, mặc dù họ được cho là những đồng minh trong thời gian Putin xây dựng quyền lực. Tuy nhiên, ông hiện vẫn là một trong số ít những người Nga nổi tiếng có thể đưa ra những chỉ trích mang tính cá nhân hướng vào Putin trước công chúng mà không sợ bị buộc tội và, bởi vì điều này, có những lời nhận xét rằng ông giống như một con người hai mặt: một bên ông thực sự là một người của điện Kremlin, nhưng khi là một nhân vật đối lập được cho phép, thì ông ta biết rằng mình có thể nói những gì tùy thích, trong phạm vi các giới hạn.
Không hẳn như vậy, theo một số người thân cận với Lebedev. “Putin không quan tâm lắm tới những gì doanh nhân nói”, một người nhận xét. “Lebedev được xem như một đứa trẻ đang cố gắng thu hút sự chú ý ở trường học”, một người khác cũng nói. “Hoặc chỉ giống như một chú cún con đang sủa – thật là trẻ con hết mức”.
Điều này, theo một số nguồn tin, một phần để giải thích quyết định mua tờ The Standard, và có thể giải thích cho thương vụ mua lại một trong số các tờ báo của The Independent. “Putin thường nói với các doanh nhân rằng họ nên tới đầu tư ở phương Tây, hoặc ở Ukraine, thay vì đợi người phương Tây tới Nga”, một người cộng sự gần gũi của ông nói. Ông nói rằng chúng ta nên đặt dấu chân ở phương Tây. Lebedev muốn chứng minh với Putin rằng ông có thể kiểm soát một phần truyền thông phương Tây, với mục đích để phản ánh một hình ảnh tích cực hơn về nước Nga. Ông đã nhiều lần nhắc đi nhắc lại rằng đó là tham vọng của ông. Đó không phải là một sự đầu tư tài chính đơn thuần. Đó còn là một quyết định để chứng tỏ với ngài Putin. Ông đã nói:" ‘tôi đã đạt được mục tiêu rồi, ông nên tuyên dương tôi đi’ ”.
“Bạn phải hiểu rằng Lebedev là một người tự do, nhưng trong thực tế ông ấy không phải là một người ủng hộ quan điểm theo kiểu phương Tây. Ông là một người Xô Viết điển hình: một sản phẩm của xã hội Xô Viết”.
Vậy liệu hành động này, hành động sử dụng tiền để tham gia vào chiến lược đầu tư của Nga và những ngành trọng điểm của phương Tây có mang lại hiệu quả? Liệu nó sẽ mang lại cho ông sự thừa nhận từ phía Putin và điện Kremlin giống như điều mà ông thèm khát? Hay danh tiếng nổi như cồn của ông ở phương Tây lại đem lại những hiệu ứng trái ngược?
Lebedev nói rằng ông đã từng hai lần được FSB đề nghị bảo vệ, một lần vào năm 1997 và lần khác là vào năm ngoái, mặc dù ông cũng nói thêm rằng ông vẫn không gặp khó khăn gì khi nghĩ tới bất kỳ một mối đe dọa nghiêm trọng nào đối với sự an toàn của ông. Ngược lại, Lebedev cũng đang trong diện bị điều tra bởi FSB. Người ta cho rằng đây là một cuộc điều tra công khai, nó có thể chả mang lại kết quả gì, nhưng cũng có thể lên tới mức báo động.
Lebedev nói rằng ông nhận thấy rằng ông đang trong diện điều tra. “Những điều này là bình thường ở đây. Tôi sẽ không ám chỉ điều gì cả, đó có thể là một trò chơi kinh doanh của một vài người trong FSB, cũng có thể là điều gì đó nghiêm túc hơn, ví dụ có một ‘ông lớn’ nào đó, không hài lòng với những phát ngôn bộc trực của tôi chẳng hạn. Thời gian sẽ trả lời”.
Theo ICTNews