Bao nhiêu phần mềm nguồn mở Việt “chết yểu”?

Không thể duy trì “sự sống”, nhiều doanh nghiệp (DN) làm phần mềm nguồn mở (PMNM) tại Việt Nam đã đóng cửa và nhiều sản phẩm nguồn mở Việt không còn xuất hiện trên thị trường.

“Khai sinh” đã hơn 1 thập kỉ

Theo ông Tạ Quang Thái, Giám đốc Asianux Việt Nam, ở nước ta, PMNM manh nha phát triển từ năm 1998 theo nhiều luồng khác nhau. Luồng thứ nhất, trong các trường học, nơi sinh viên tìm đến các “kho” PMNM để lấy miễn phí mã nguồn về nghiên cứu, xây dựng nên các sản phẩm phục vụ học tập, thi cử.


Đáng tiếc, sau khi sinh viên ra trường thì các sản phẩm này cũng “tự động” ngừng phát triển bởi không có sự hỗ trợ của các doanh nghiệp hoặc các cơ quan Nhà nước.

Để tiếp thêm “sinh khí” cho những PMNM do sinh viên nghiên cứu phát triển, từ năm 2009 đến nay, một số tổ chức phi lợi nhuận như Hội Tin học Việt Nam, Viện Tin học Pháp ngữ… đã cổ vũ bằng cách tổ chức các cuộc thi như Mùa hè sáng tạo viết ứng dụng cho PMNM…

Thứ hai, các viện nghiên cứu, viện khoa học công nghệ sử dụng nguồn mở làm những sản phẩm nhúng trong thiết bị. Đã có nhiều thiết bị đóng gói sử dụng nguồn mở phục vụ cho ngành công an, quân đội như thiết bị an ninh, dò quét mạng, hoặc thiết bị dẫn đường GPS… được “xuất xưởng”.

Và luồng thứ ba là từ các DN CNTT-TT. Với đặc điểm đa phần DN vừa và nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, một số DN đã tìm kiếm PMNM có sẵn rồi phát triển thành sản phẩm của mình, sau đó thương mại hoá. Các sản phẩm PMNM này thường là sản phẩm tạo web (như Vportal của Vietsoftware) hoặc hỗ trợ làm việc cộng tác trên mạng (như iDesk của iNet Solution)… Hiện vẫn chưa có sản phẩm PMNM đặc thù phục vụ các chuyên ngành, lĩnh vực như tài chính, ngân hàng…

Gần đây, công ty MISA bắt đầu đem lại hi vọng về một phần mềm kế toán chạy trên Linux khi công bố hợp tác với Asianux để chạy thử phần mềm MISA trên nền nguồn mở, tuy nhiên hiện mới chỉ thành công trên môi trường giả lập. Cũng chính vì được DN CNTT-TT xây dựng và phát triển nhằm mục đích thương mại hoá nên tính đến giờ, cộng đồng nguồn mở Việt Nam đóng góp rất ít cho cộng đồng nguồn mở thế giới.